Op Marktplaats ontdekte ik een ansichtkaart met de opvallende tekst “Holland – Indië per kano”. Op de kaart stonden twee getekende logo’s, waaronder één met de letters HKV. De kaart was grafisch gezien zeker geen meesterwerk, maar mijn nieuwsgierigheid was toch direct gewekt. Waar stond HKV voor? Wie waren deze drie mannen die onderaan op de kaart stonden afgebeeld? En waarom stond er “per kano naar Indië” op? Dat is een tocht van meer dan 10.000 kilometer!! Daar moest wel een bijzonder verhaal achter schuilgaan.
Mijn eerste stap was de afkorting HKV te achterhalen. Via Google ontdekte ik al snel dat dit het embleem was van de Haarlemse Kano Vereniging. Ik besloot contact op te nemen met deze vereniging of zij iets over deze kaart konden vertellen en kreeg al snel antwoord. Ik had het dus toch goed gezien. Achter de kaart bleek een bijzonder avontuur schuil te gaan.
De ansichtkaart maakte deel uit van een geldinzamelingsactie voor de Haarlemse broers Gerrit en Nico Entrop en hun Duitse vriend Theo Geigl. Samen hadden zij in 1935 het gewaagde plan opgevat om per kano van Nederland naar Nederlands-Indië te varen. Dat klinkt bijna als een jongensboek, maar het was echt waar. Om de reis te kunnen bekostigen, werden onder meer deze ansichtkaarten verkocht.
Na afloop van hun ongelooflijke reis schreven Gerrit en Nico Entrop het boek ‘Met onze kano naar Indië. De avonturen van twee Indië-vaarders’. Daarin beschrijven de broers hoe zij op 15 april 1935 samen met hun Duitse vriend Theo Geigl vanuit Haarlem vertrokken. Hun route voerde onder meer over de Rijn, de Donau, de Zwarte Zee, via de Eufraat en de Perzische Golf richting Azië. Onderweg kregen zij te maken met stormen, overstromingen, bureaucratische hindernissen, materiaalpech en geldgebrek. Soms moesten zij weken wachten op vergunningen of reparaties, terwijl zij op andere momenten volledig afhankelijk waren van de gastvrijheid van de bevolking.
Tijdens mijn verdere onderzoek in o.a. Delpher, bleek dat het reisgezelschap onderweg veranderde. In de Deli Courant van 31 oktober 1936 staat vermeld dat de gebroeders Entrop nog als enigen van de oorspronkelijke expeditie onderweg zijn en dat “de twee anderen inmiddels teruggekeerd” waren. Die opmerking werd pas duidelijk na lezing van het boek. Theo Geigl moest de reis voortijdig afbreken omdat hij in München werd opgeroepen voor zijn militaire dienstplicht. Daarnaast had zich onderweg in Wenen nog een Oostenrijkse avonturier bij de broers aangesloten, maar hij hield het na enkele weken voor gezien.
Uiteindelijk zetten alleen Gerrit en Nico Entrop de tocht voort. Na bijna twee jaar bereikten zij in 1937 Nederlands-Indië, waar zij enthousiast werden ontvangen. Hun stoutmoedige reis is een van de opmerkelijkste particuliere expedities uit de recente Nederlandse geschiedenis.
Wat begon als een eenvoudige prentbriefkaart op Marktplaats, groeide uiteindelijk uit tot een verrassende zoektocht naar een ongekend reisavontuur. Juist dát vind ik zo mooi aan toevallige vondsten. Achter een schijnbaar onbeduidend voorwerp blijkt soms een bijzonder verhaal schuil te gaan.
Op pagina 17 van hun boek ‘Met onze kano naar Indië’ beschrijven de broers zelfs tot in detail de ansichtkaart die zij voor hun geldinzamelingsactie hadden laten drukken. Zij schrijven dat daarop “een Hollandse molen en een tropisch strand” stonden afgebeeld, “met er tussen in twee gekruiste kanopeddels, en links onderaan onze portretten.” (ontwerp van Theo Geigl)
Hoewel de kanotocht in de jaren 1935 tot 1937 veel aandacht kreeg in de Nederlandse en Indische pers, lijkt de fondsenwervingsansichtkaart waarmee de reis mede werd bekostigd vrijwel geheel uit beeld te zijn verdwenen. Des te bijzonderder is het dat na 90 jaar een exemplaar op Marktplaats opdook en mijn pad kruiste.
Aanvankelijk dacht ik dat mijn zoektocht pas voltooid zou zijn wanneer ik ooit een exemplaar van ‘Met onze kano naar Indië’ op de kop zou tikken. Maar dankzij een tip van de Haarlemse Kano Vereniging, dat het boek volledig digitaal beschikbaar is op de website van de digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren, kon ik nu direct het hele verhaal lezen. Zo viel uiteindelijk het laatste puzzelstukje op zijn plaats en had deze mysterieuze ansichtkaart haar complete verhaal prijsgegeven.
Lees het boek 'Met onze kano naar Indië'