De groen-blauwe dwarsroutes

Haarlem, de omliggende dorpen en de infrastructuur zijn grotendeels gebouwd op de oude strandwallen. Deze strandwallen lopen in noord-zuid richting en zijn door hun hogere ligging en goede ondergrond van oudsher gebruikt voor bewoning. Dit is duidelijk te zien aan de langgerekte stad zelf en ook aan de doorgaande wegen en vaarten die allemaal noord-zuid lopen. Dwars op deze wallen zijn in het verleden afwateringsvaarten en zandvaarten gegraven, die nu leuke wandelingen mogelijk maken.

De werkgroep Parken en Groen van de Vereniging Haerlem heeft een aantal oost-west wandelroutes uitgezet langs deze historische groen-blauwe dwarsverbindingen. De werkgroep zet zich ook in voor behoud, verbetering en herstel van deze routes, die dikwijls door groenarme wijken lopen.

De routes worden uitgegeven als folder (€ 1,- per stuk), verkrijgbaar bij de VVV en de Hoofdwacht (geopend za. en zo. 13:00 tot 17:00 uur, van 1 april tot 1 oktober). De wandelingen zijn ook op deze website beschikbaar. Klik hieronder op de naam van een pad. Om deze wandelingen te kunnen bekijken, heeft u een Powerpoint Viewer nodig, bijvoorbeeld verkrijgbaar via de Microsoft website.

 

Brouwerspad

De Brouwersvaart was oorspronkelijk ook een duinrel, een natuurlijke stroom, die in de 15de eeuw is uitgegraven en verbreed voor transport van zand uit de duinen. In de 17de eeuw werd het schone water uit de Brouwerskolk, een duinwaterwel, gebruikt door de vele brouwerijen in de stad. De vaart loopt van de Brouwerskolk in Overveen naar de Leidsevaart, bij de Raaksbrug.

De wandeling begint in de stad, bij de Zijlsingel, en voert langs de Leidsebuurt, onder de spoorbrug door, naar de Houtmankade. Hier passeren we de voormalige bollenvelden van kwekerij Krelage, die inmiddels allemaal bebouwd zijn. We gaan onder de Randweg door, over de kwakelbrug, waarna we het rustieke Houtmanpad volgen. Hier is nog te zien dat dit gebied een belangrijk bloembollen-verleden heeft. We steken de Korte Zijlweg over en vervolgen de wandeling langs het water en het plantsoen tot aan het slaperige Brouwerskolkje. Voor wie nog wat verder wil, is het een mooie uitdaging om richting Kraantje Lek (Duinlustparkweg) te lopen, en hier het Visserspad te nemen, om uiteindelijk in Zandvoort te belanden.

 

Jan Gijzenpad

De Jan Gijzenvaart is als zoveel vaarten in Haarlem in west-oost richting gegraven, met een duinrel als oorsprong, voor het transport tussen de landerijen in Santpoort en het Spaarne; later was hij van belang voor het afvoeren van zand naar de stad en als afwateringskanaal. De vaart loopt van station Santpoort-Zuid naar het Spaarne en doorkruist het vroegere dorp Schoten (nu Haarlem-Noord).

 De wandeling begint bij de nieuwe Schoteroogbrug en volgt de Jan Gijzenvaart aan de zuidzijde. We lopen eerst langs de Indische buurt. Voorbij de Rijksstraatweg lopen we langs het Noordersportpark; via de kwakelbrug kunnen we oversteken naar een woningcomplex uit de jaren 30. We vervolgen onze weg terug over de brug langs de zuidkant van de vaart, gedeeltelijk door het Schoterbos, langs de Stay-Okay en nemen het tunneltje onder de Randweg. Daar lopen we via het Schoterkerkpad langs weilanden en volkstuintjes, tot we in Santpoort-Zuid uitkomen.

 

Parkenpad

Deze wandeling, van Oosterhout naar Oosterduin, loopt langs de groene zuidrand van Haarlem naar Aerdenhout. De naam Parkenpad is gekozen vanwege de vier parken, die deze route doorkruist: Haarlemmerhoutpark, Eindenhout/Vogelbosje, van Leeuwenhoekpark en Wethouder Laanpark.

De wandeling begint in de wijk Oosterhout bij het Spaarne; via Tuinwijk-Zuid en de Linnaeuslaan komen we uit op de Spanjaardslaan. We steken over bij de stoplichten en lopen door de Grote of Donkere Hout naar Eindenhout (Huis met de Beelden) waar het (nieuwe) pad gevolgd wordt langs het Vogelbosje (met gerestaureerd Koepeltje), tot aan de Leidsevaart. Via de Munterslaan lopen we langs het Einsteinplantsoen (spoortunneltje), naar het Van Leeuwenhoekplantsoen bij Haarlem Hoog. We gaan onder de Randweg door en lopen rechtuit door de Aerdenhoutse wijk Oosterduin, om uiteindelijk bij het Wethouder Laanpark uit te komen. Hiervandaan kan men via het Aerdenhoutse Kopje en het fiets/wandelpad langs de Zandvoorterlaan/Bentveldseweg naar Zandvoort wandelen.

 

Slaperdijkpad

De Slaperdijk loopt langs de gemeentegrens van Haarlem en Velsen en was ooit een drukke verbindingsweg tussen Haarlem en Spaarndam. De dijk werd in de 17de eeuw aangelegd als 'slaper' achter de inmiddels verdwenen ‘waker’, de Velserdijk langs het Haarlemmermeer. De wandeling loopt van molen De Zandhaas in Santpoort-Noord tot Spaarndam.

Vanaf de molen lopen we naar de Slaperdijk en gaan via het tunneltje onder de Randweg door. We lopen langs de Noorder- en de Rooms Katholieke begraafplaats. Rechts zien we de Hekslootpolder (weidevogelgebied), met betonnen schuilbunkertjes (Eerste Wereldoorlog). In de verte zijn de forten van de Linie van Spaarndam zichtbaar (eind 19 eeuw). In het dorp Spaarndam aangekomen lopen we langs de oude sluizen en de Westkolk, tot aan de nieuwe Grote Sluis. Wie nog energie heeft kan langs de oostkant van het Spaarne en de Mooie Nel via Penningsveer teruglopen naar Haarlem.

 

Zomervaartpad

Deze wandeling loopt langs de historische Zomervaart-Fuikvaart (gegraven rond 1250 als verbinding tussen de stad en het Haarlemmermeer) van het Spaarne naar de Ringvaart. De route geeft een goed beeld van de stadsuitbreiding in de loop van de 20ste eeuw en van de vroegere agrarische staat van het gebied.

De route begint aan het Spaarne en volgt de noordzijde van de Zomervaart. Hier was ooit scheepswerf, later houthandel, Peltenburg gevestigd. Langs diverse nieuwbouw, volgen we de Zomerkade; aan de overkant twee boerderijen (een uit 1883), getuigend van het vroegere agrarische karakter van de Romolenpolder. Na de Oosterkerk maakt de vaart enkele bochten, met o.a. een aardig complex van seniorenwoningen. De Zomervaart verbreedt zich, waarna hij via een duiker verdwijnt onder de Prins Bernardlaan. Hier overgestoken, komen we aan het einde van de Leonard Springerlaan en lopen rechtsaf het Reinaldapark in, en vervolgen met de Fuikvaart aan de rechterhand. Bij de Ringvaart gaan we rechtsaf, o.a. langs het oude veerhuis uit de tijd dat hier een brug over de vaart lag. De weg vervolgt langs oude boerderijen, terug naar het Reinaldapark, langs een monument uit de Tweede Wereldoorlog, in de richting van de moskee aan de Prins Bernardlaan.