Archief

Verslagen Jonge Muggen
In de afgelopen jaren hebben we veel gedaan, bijvoorbeeld:


Scholen op bezoek bij de Vereniging Haerlem

13 en 14 juni 2016 hebben we weer ruim 70 enthousiaste kinderen van basisschool De Ark op bezoek gehad in het kader van het educatief programma.

De werkgroep jonge muggen heeft het programma voor de Hoofdwacht ontwikkeld. Groepen 3 en 4 van de basisscholen hebben de mogelijkheid om de Hoofdwacht te bezoeken, waarbij verteld wordt over het bijzondere gebouw en de bewoners van vroeger en nu. En natuurijk over bewaren van gebouwen en meer.  Want, wie wat bewaart heeft wat! Meer informatie over het programma: www.wiewatbewaartheeftwat.nl.

De website wordt nu aangepast, de nieuwe flyer ligt al wel in de Hoofdwacht. (of download hem hier)

 

 

 

 

 

 

Op ontdekkingstocht rond de Grote Markt

De twee klassen van groep 6 van de Bosch en Vaart hebben de vijfde en laatste activiteit van dit schooljaar erop zitten. Tijdens de laatste bijeenkomst, op woensdag 26 mei 2004 stond de geschiedenis van Haarlem tijdens de Opstand tegen de Spanjaarden centraal. De kinderen brachten in vier groepen een bezoek aan de Haarlemse Grote Markt en de Grote of Sint Bavokerk.

Onder leiding van twee Haarlemse stadsgidsen keken zij op de Grote Markt vooral goed omhoog om maar niets te missen van de ‘sprekende beelden’ die er te zien zijn. De leerlingen ontdekten zelf dat koeien- en schapenkoppen de functie van de Vleeshal aangeven, dat op het Stadhuis leeuwen de (stedelijke) macht uitdrukken en het beeld van Vrouwe Justitia met haar blinddoek laat zien dat vroeger in het Stadhuis recht werd gesproken.

Er zijn ook verhalen te vertellen over beelden uit de 20e eeuw, zoals Malle Babbe in de Barteljorisstraat en Eva in de tuin van het Hofje van Oirschot. En daar staat ook weer een oud rijm op de gevel waaruit je kunt begrijpen dat mijnheer Van Oirschot wel graag aan iedereen wilde laten weten dat hij de oude mensen in Haarlem een prachtig hofje met woonhuisjes cadeau had gedaan.

Terug op de Grote Markt hebben we de buitenkant van de Bavokerk aan een nader onderzoek onderworpen. De nissen zijn leeg. De katholieke heiligenbeelden zijn er ten tijde van de Beeldenstorm uit verwijderd. Twee beelden wisten de dans te ontspringen. Het zijn Maria met het kind Jezus en ridder Bavo. Stonden ze te hoog of hadden de Haarlemmers er teveel eerbied voor?

 

Na een blik op de tentoonstelling over de Vleeshal en een glas limonade in de Hoofdwacht wisselen de ruim zestig kinderen van programma. In de Bavokerk staan maar liefst vier vrijwilligers klaar om weer nieuwe groepjes kinderen geheime plekken van de kerk te laten ontdekken die andere bezoekers niet te zien krijgen. Langs trapjes gaan we naar het dak en over lange houten planken bovenover de kooromgang waar de vleermuizen huizen en waar nog de inslag te zien is van Spaanse kogels uit 1573 toen Haarlem belegerd werd en ingenomen.

Iets lager kun je door de nissen van de kooromgang de hele kerk overzien en ook de vele namen die generaties bezoekers op de muur achterlieten maken indruk. Beneden boeien de grafstenen het meest, waaronder het graf van de bekende schilder Frans Hals. In een diepe ‘knekelput’ liggen oude mensenbotten zomaar door elkaar, en middenin de kerk is het graf van het jongetje dat altijd brutaal was tegen zijn moeder. Menig brutaal kind kreeg de waarschuwing dat zijn handen ook boven het graf zouden groeien wanneer hij brutaal was. Aan de verhalen kwam pas een einde toen iemand een koperen plaatje op het graf bevestigde.

Dit was de vijfde en laatste activiteit die de Vereniging Haerlem organiseerde voor de Bos en Vaartschool waarbij de geschiedenis van de stad Haarlem centraal stond. In het volgend schooljaar is de Veronicaschool aan de beurt.

 

 

 

 

 

Haarlem in oorlogstijd

Hoe krijg je een groep kinderen, zittend op een houten vloer, een uur lang stil? Door ze te laten luisteren naar echt gebeurde verhalen, verteld door mensen die daarbij zelf een belangrijke rol hebben gespeeld.Op woensdagmorgen 21 april 2004 gingen de twee zesde groepen van de Bos- en Vaartschool voor de vierde keer op pad om op een alternatieve manier kennis te nemen van een periode uit de Haarlemse geschiedenis. Dit keer ging het over de Duitse bezetting van ons land en vooral over het verzet daartegen in de jaren 1940-1945.

Drie verzetstrijders, de heer Beeman, mevrouw Dekker en later ook de heer Cohen vertelden over hun spannende, maar gevaarlijke werk, waarmee ze probeerden de Duitsers zo veel mogelijk dwars te zitten. Het maken van valse persoonsbewijzen en voedselbonnen, het typen en stencilen en verspreiden van illegale blaadjes, het helpen van onderduikers en Joodse mensen en het plegen van aanslagen op bruggen, spoorwegen en soms op foute landgenoten.

De kinderen hadden veel vragen voor de drie sprekers en ze namen af en toe het verhaal over door te vertellen dat hun opa ook een roerige oorlogstijd had meegemaakt. Zo was er een opa uit een rijdende trein gesprongen omdat hij niet in Duitsland wilde gaan werken. De kinderen hadden zich goed op hun bezoek voorbereid. Het uur was om voordat ze het wisten.


Na de limonade en de cake brachten de kinderen een bezoek aan het Corrie ten Boomhuis in de Barteljorisstraat, waar sinds 1837 een klokkenwinkel is gevestigd. In deze winkel tikte ook een sociaal bewogen hart. De familie ten Boom, vader Casper en zijn dochters Betsie en Corrie, boden met gevaar voor eigen leven hulp aan mensen die in nood verkeerden. De Béjé, zoals het huis werd genoemd, werd centrum van ondergrondse activiteiten. De kinderen kregen eerst, in de huiskamer, het levensverhaal van Corrie ten Boom en haar familie te horen. Hoe zij door verraad werden gearresteerd en weggevoerd naar de gevangenis.

Casper, zijn dochter Betsie en ook zijn beide zoons Willem en Christiaan overleefden hun gevangenschap niet. Corrie keerde na de oorlog terug uit het concentratiekamp Ravensbrück en had nog een zeer actief leven, eerst in Nederland en daarna over de hele wereld.

In de slaapkamer, waar het bed van Corrie stond, was een schuilplaats gemaakt, waar onderduikers zich konden verstoppen als er gevaar dreigde. Tijdens de overval stonden er zes mensen, vier Joden en twee verzetsstrijders, twee en een halve dag in deze kleine ruimte, voor ze bevrijd werden door twee goede politiemensen. Na de oorlog is het huis ingericht als museum.

 

Er is ook een film gemaakt “De Schuilplaats” (The hiding place), waardoor de familie te Boom wereldwijd bekend is geworden. Het museum krijgt dagelijks bezoek uit de hele wereld, maar het zijn vooral de Amerikanen die de weg naar de Barteljorisstraat weten te vinden. Toen de kinderen het pand verlieten stond er alweer een groep Amerikaanse bezoekers klaar.

Werkstukjes Haarlem in oorlogstijd

 




Haarlems beleg - geen honden en katten

Waarom zaten er in de zomer van het jaar 1573 geen blaadjes aan de bomen? Waarom waren er dat jaar geen honden en katten en andere huisdieren, ja zelfs geen vogels en ratten, in de stad Haarlem te bekennen? Leerlingen van de Bos en Vaartschool hebben tijdens de derde jeugdexcursie van de Vereniging Haerlem geleerd wat daar achter zit.

Bies van Ede, schrijver van het boek “Gebakken rat en beukenblad” nam de leerlingen mee naar de Tachtigjarige Oorlog. Hij vertelde dat Haarlem werd belegerd door de Spanjaarden en dat er geen voedsel meer in de stad te vinden was. De Haarlemmers hadden alles wat eetbaar opgegeten. Niet het veel sterkere- en goed getrainde leger van Don Frederik overwon de Haarlemmers, maar de honger dwong hen tot overgave.

Bies wist met zijn verhaal de kinderen bijna een uur lang te boeien en maakte daarbij steeds de vergelijking met de tijd waarin we nu leven. “Doen de Amerikanen nu niet hetzelfde als de Spanjaarden tijdens de 80-jarige oorlog, laten zien wie de sterkste is?” en “Wij vinden het toch ook niet leuk als we heel veel belasting moeten betalen en altijd moeten doen wat een ander zegt? Kan je begrijpen dat de mensen kwaad werden en de boel kort en klein sloegen tijdens de Beeldenstorm?”

Hij maakte door zijn manier van vertellen het voor kinderen toch moeilijk te begrijpen godsdienstige- en politieke conflict met Spanje in de tweede helft van de 16e eeuw duidelijk. De leerlingen waren goed voorbereid en wisten vaak enthousiast de juiste antwoorden op zijn vragen te geven. Het uur was om voordat ze het wisten.

Na de pauze werd er van groep gewisseld en gingen de kinderen naar het Archeologisch Museum. Maar niet voordat Bies had gewezen op enkele herinneringen aan de 80-jarige oorlog, die nu nog te vinden zijn rondom de Grote Markt: de kogel in het Huis met de kogel op de Oude Groenmarkt en het ontbreken van de beelden die ooit de Grote Kerk sierden. “Kijk maar, je kunt nog zien waar de beelden hebben gestaan”.


In het museum vertoonden Heleen Borgwat en Tanja van der Zon een diaserie die nog eens laat zien hoe belangrijk eten en drinken was voor de mensen is en hoe wij nu weten wàt ze vroeger hebben gegeten en gedronken. De diaserie laat ook zien wat er overbleef van het eens zo mooie kasteel Huis ter Kleef na het vertrek van de Spanjaarden. De kinderen sloten de morgen af met een speurtocht door het museum langs de verschillende vitrines. Daarbij werd de Spaanse helm en de ingeslagen hondenschedeltjes (het bewijs van hoe hoog de hongersnood moet zijn geweest) niet vergeten.

 

 

Haarlem en de Sport ofwel sportieve jonge muggen

Sport is belangrijk voor Haarlem. We hebben iedere twee jaar de honkbalweek, een van de oudste voetbalclubs van Nederland, de Koninklijke HFC en de judoka's van sportschool Kenamju behoren tot de Europese top. Dan zouden we bijna de bekendste sporter van Haarlem vergeten. In februari 1988 stond Haarlem op zijn kop toen de schaatster Yvonne van Gennip maar liefst drie keer goud won bij de Olympische spelen van Calgary.

Van Gennip heeft haar ijzers inmiddels in het vet staan, maar samen met sportpresentator Mart Smeets wilde ze de leerlingen van groep 6 van de Bosch en Vaartschool alles vertellen over haar sportieve verleden en dat aan de stad Haarlem.

Op een woensdag in november 2003 gingen we naar het Historisch museum. Daar was een voorstelling over Pim Mulier. Mart Smeets en Yvonne van Gennip waren er ook. Wij gingen eerst met Mart en Yvonne mee en toen gingen we een film kijken over Yvonne, want zij is een best beroemde schaatser. Ze heeft drie keer achter elkaar een gouden medaille gewonnen en ze vertelden er ook nog een verhaal bij." (Alexander)

,,We waren met de hele klas naar het historisch museum geweest. Als eerste gingen we vanuit school in een rij naar buiten. Toen we daar kwamen, hingen we onze jassen op en gingen we een film kijken over Yvonne van Gennip." (Kim van Geijlswijk)

,,We gingen weer een keer op excursie. Dit keer naar het historisch museum, toen we er waren werd er eerst nog van alles verteld. Daarna werden we in twee groepen gesplitst, de ene groep kreeg een rondleiding en de andere ging een filmpje kijken met Yvonne van Gennip en Mart Smeets. Het filmpje ging over de Olympische spelen waar Yvonne haar drie gouden medailles heeft gewonnen. Het was heel leuk, alles ging over Yvonne maar ineens kwam Mart Smeets in het beeld bij het journaal. Aan het einde van de film mocht je een handtekening vragen." (Tessa)

,,En over Pim Mulier dat hij voetballen, schaatsen, cricket, kaatsen, hockey tennis en een wandelclub naar Nederland heeft gebracht. In de eerste kamer kon je zien wat Pim Mulier's hobby's waren. En dat waren schilderen, voetballen en je kon zien hoeveel medailles hij had. Ik heb ze niet geteld, maar het waren er veel." (Sabet)

,,We kregen daar ook een blad met vragen over Pim Mulier. Dat vond ik ook leuk. Want je kon toen door het hele museum lopen om de antwoorden te zoeken. We kregen toen een rondleiding van een meneer die heeft ons alles geleerd over Pim Mulier en over alles wat hij heeft opgericht."

,,In de eerste zaal zagen we tekeningen en alle kleding van het oude H.F.C.. En in de tweede zaal kon je spelletjes doen. Je kon puzzels maken en de tijd opnemen met een stopwatch."(Remo)

,,Daarna gingen we naar een kamer en daar konden we allemaal spelletjes doen zoals, heel erg diep graaien in een soort bak en dan moest je raden wat je voelde en er waren ook nog een paar andere spelletjes. Daarna gingen we drinken en cake eten en toen liepen we weer terug naar school." (Hella)

 

 

Bezoek basisschool De Molenwiek

 

 

 

 

 

 

 

De uitvinding van de Boekdrukkunst

"We gingen lopen naar de stadsbibliotheek. Toen gingen we helemaal naar boven waar je eigenlijk niet mag komen, maar wij wel!" (Hella)

"Een mevrouw begint te vertellen over Laurens Janszoon Coster. Misschien heeft hij helemaal niet bestaan! Na het hele verhaal mochten we naar de boeken op de tafel kijken. Met de hand geschreven, in één keer gedrukt of met allemaal losse lettertjes. Er lag ook een stamboom bij met de naam van Coster er ook op. De mevrouw zie dat het een valse stamboom is! Maar waarom?" (Lisa van Dijk)

"Zo'n 200 jaar geleden wilde Haarlem ook een geleerde hebben waar ze trots op konden zijn. In Haarlem moest dat natuurlijk Coster worden! De man die de boekdrukkunst had uitgevonden! Intussen hadden de geleerden van de andere steden ruzie gekregen. De een dacht dat Coster bestaan heeft, de ander vond dat er te weinig bewijs was. De geleerden die voor Coster waren maakten valse stambomen en boeken die zogenaamd door Coster gedrukt waren." (Lisa van Dijk)

"Dat gebeurde dus zo: hij snee zijn eerste letters van zijn kinderen in een boom en dat was de A. En toen floep, daar viel het a'tje uit de boomstam en viel toen op de grond! En daar lag een afdruk en dan kan er wel 10.000 van worden gemaakt! (Luuk)

"Maar de mensen weten niet zeker of Coster wel heeft bestaan. Ze weten wel zeker dat Gutenberg heeft bestaan want we hebben 50 bijbels gevonden met zijn naam er onder. En er staat ook dat Gutenberg geld heeft gekregen van Fust de knecht van Coster. Want we weten dat Fust een goudhandelaar was." (Saramijn)

"Maar nu weet bijna iedereen dat Johannes Gutenberg, twee jaar eerder de boekdrukkunst heeft uitgevonden. En dus het verhaal dat Fust de letters heeft gestolen onzin is." (Barry)

"Bij sommige boeken waren ze helemaal geschreven bij anderen waren ze in een keer afgedrukt dan werd het gesneden in hout en daar deden ze dan inkt op, dan drukten ze het af op papier." (Yacinth)

"En er waren 2 pagina's die heel oud waren en heel zeldzaam. En we hebben geleerd dat bijna zeshonderd jaar geleden de boekdrukkunst kwam. Er was ook een heel dik boek bij over de bijbel en dat was met de hand geschreven."(Sabet)

"Daarna zijn we naar de Hoofdwacht geweest. Ik heb daar niet zo veel gezien want we bleven heel kort. Ik heb wel een drukpers gezien en allemaal lettertjes en ook allemaal foto's. En we hebben ook nog cake gegeten, mmmm." (Saramijn)

"Een klein museumpje en daar kregen we cake en limonade. Het was wel een heel leuk museumpje. Er was een ook boekje met een glazen knikkertje. Er en waren oude munten en er waren oude pijpjes."(Remo)

"Ik vind het wel gek, zo'n boek met een stuiter erin. En er was ook een boek die is wel een meter lang. En er waren ook een oude sigaar en er waren allerlei oude boeken. " (Miriam)

"Boven waren piepkleine boekjes en schilderijen. Er was ook een fotograaf die maakte de hele tijd foto's. Nadat we alles hadden bekeken en na de limonade en de cake gingen we weer door de hozende regen verder."(Tessa)

"Beneden was er een kist met allemaal geld erin. Dat was voor het onderhoud. En buiten regende het keihard. Het was echt hondenweer."(Maartje)

"Daarna gingen we naar het Teylers Museum. Daar moesten we een kwartier wachten, want de mevrouw was het vergeten. In het Teylers Museum gingen we een soort speurtocht doen. Als laatste was er een woord uitgekomen en dat woord was: Enschedé."(Kelly)

"Daarna gingen we een opdracht maken. Het ging over geld. Je zag een bank van bankbiljetten enz."(Belle)

"En er lang een kamer met stenen. En er ging heel mooi licht branden.'' (Olwen)

"Toen we daar waren, zag je ook heel veel geld, wel heel oud geld. Toen zag ik heel veel kinderen bij iets staan. Dat was een TV daar zag je een trucje van een goochelaar, en dan liet hij ook zien hoe hij het trucje uitvoert. (Naut)